scope:

ISO 14253?un bu bolumu, endustride GMO alanindaki (olcum)standardlarinin ve olcme donaniminin kalibrasyonu ve is parcasi GMOkarakteristiklerinin olcumunde uygulanan ?Olcum belirsizligininbelirlenmesine dair kilavuz? (kisaca GUM) kavraminin uygulanmasindakilavuzluk saglar. Amac, belirsizlik ifadelerinin nasil eldeedilecegi ve olcum sonuclarinin ve onlarin belirsizliklerinin(musteri ve tedarikci arasindaki iliski) uluslararasi mukayesesiicin esasin nasil saglanacagina dair tam bilginin desteklenmesidir.ISO 14253?un bu bolumu, ISO 14253-1?i desteklemesini amaclar. Heriki bolum de GMO teknik ozelliklerinin yorumlanmasinda, birfirmadaki tum teknik fonksiyonlar icin faydalidir [ornek olarak, isparcasi karakteristiklerinin toleranslari ve olcme donanimininmetrolojik karakteristikleri icin musaade edilen azami hatalarin(MPE?ler) degerleri]. ISO 14253?un bu bolumu, olcumbelirsizliginin, GUM?un temel kavramlarini degistirmeden hesabiicin GUM?u esas alan pratik ve iteratif bir prosedur olan,belirsizlik yonetimi prosedurunu (Procedure for UncertaintyMAnagement, PUMA) ortaya koyar. Bu prosedur, genellikle, olcumbelirsizliginin hesabi ve - Tekli olcum sonuclari, - Iki veya dahafazla olcum sonuclarinin karsilastirilmasi, - Olcum sonuclarininkarsilastirilmasi - bir veya daha fazla sayida is parcasindan veyaolcme donanimindan - verilen ozelliklerle [ornek olarak, bir olcumcihazi veya olcum standardinin bir metrolojik karakteristigi icinmusaade edilen azami hatalar (MPE?ler) ve bir is parcasininkarakteristikleri icin tolerans sinirlari, vb.] sartnameninuygunluk veya uygunsuzlugunun ispatinda belirsizlik ifadelerininverilmesi icin amaclanmistir. Iteratif yontem, esasen, bir ustsinir stratejisine, ornek olarak, belirsizligin butun seviyelerdeyuksek tahminine dayalidir ancak, iterasyonlar, yuksek tahminoranini kontrol eder. Kasitli olarak yuksek tahmin ? ve dusuktahmin degil ? olcum sonuclarina dayali yanlis kararlarin onlenmesiicin gereklidir. Yuksek tahmin orani, durumun ekonomikdegerlendirilmesiyle kontrol edilir. Iteratif yontem, bir firmaninmetrolojik faaliyetlerindeki k?rini en yuksege cikarma vemasraflarini en aza dusurmeye yarayan bir aractir. Iteratifyontem/prosedur, ekonomik olarak kendinden ayarlamalidir ve ayricametrolojide (uretim) maliyeti azaltmak amaciyla mevcut olcumbelirsizligini degistirmeye/azaltmaya yarayan bir aractir. Iteratifyontem, belirsizligin hesabindaki risk, emek ve maliyet ilebutceleme arasinda uyusmanin saglanmasini mumkun hale getirir.